Türk Milleti’ne büyük suikast (7)
Mustafa Kemal’in Samsun’a çıktığının ertesi günü, yani 20 Mayıs 1919’da Şûra-yı Devlet (Danıştay) üyesi Sait Molla, İngilizlerle iş birliği yaparak ve de Osmanlı’daki makamını ve nüfuzunu kullanarak İngiliz Muhipler Cemiyeti’ni (İngiliz Severler Cemiyeti) resmen kurar. Cemiyetin amacı; “biricik kurtuluş yolumuz, Anadolu’da İngiliz manda ve himayesinin gerekliliğini savunarak, bunu gerçekleştirmeye çalışmaktı” şeklinde açıklanır.
Osmanlı Devletinde üst düzey görevlerde bulunan Sait Molla, İngiliz büyük elçiliğinden ayda 300 lira maaşa bağlanmış tescilli bir İngiliz ajanı olarak bilinmektedir.
Mustafa Kemal, Nutuk’ta şunları yazmaktadır:
“Bu cemiyete katılanların başında Osmanlı padişahı ve yeryüzünün Halifesi adını taşıyan Vahdettin, Damat Ferit Paşa, İçişleri Bakanlığında bulunan Ali Kemal, Adil ve Mehmet Ali beyler ve Sait Molla bulunuyordu. Cemiyette Rahip Frew gibi İngiliz ulusundan bazı maceracılar bulunmaktadır.”
Burada, İngiliz emellerini açık açık ortaya seren bir belgeye yer vermeden geçmeyelim. 26 Aralık 1919 tarih ve 966/633 sayılı İngiliz belgesinde şöyle denilmektedir:
“Kürt kabileleri İngiliz ve Fransız hâkimiyetine konacak. Kürdistan’da hiçbir şekilde Türk bırakılmayacak. Bir tek Kürt devleti mi yoksa birçok Kürt devleti mi kurulacağı düşünülecek. Ermenilere Amerikalılar kanalıyla silah sağlanacak.”
Erdal Sarızeybek “Saray’daki Gizli Tarikat” adlı kitabında şunları yazmaktadır:
“Bu noktada İngiliz düşüncesi, Basra-Musul-Kerkük petrol havzasının elde tutulması, Basra-Hindistan yolunun kontrolü ve Ruslarla aralarına da bir uydu tampon devlet kurulması esasına dayanıyordu. Bu ana fikre dayalı olarak İstanbul’da kurulmuş olan Ermeni-Kürt örgütleriyle temasa geçtiler ve Seyit Abdulkadir’i ve Bedirhanoğullarını dikkate aldılar. Gazi Mustafa Kemal Kurtuluş Savaşı’nı başlattığında, Damat Ferit yönetimi de dahil, bu ulusal harekete karşı olan tüm unsurlarla işbirliğine giderek bu yeni projeye sarıldılar. İngiltere’nin İstanbul’daki Yüksek Komiser Yardımcısı Amiral Webb’den Dışişleri Bakanı Lord Curzon’a gönderilen şu rapor bu gizli niyetleri açığa vuruyor: ‘Amerika, Trabzon ve Erzurum’u içine alan bir Ermenistan’ı himaye ederek, geri kalan dört ili de bir Kürt devleti olarak İngilizlerin himayesine bırakıyor. Artık Amerika’da işin içindedir.’ (19 Ağustos 1919)”
16 Mart 1920’de İstanbul resmen işgal edilir.
İngilizler, İstanbul’da Şehzadebaşı Karakolu’na saldırır ve 6 erimiz şehit edilir. İstanbul’daki son Osmanlı Meclis-i Mebusanı basılır ve milletvekilleri tutuklanır. Harbiye Nazırı Fevzi Paşa’nın göğsüne süngüler dayanır, Eski Harbiye Nazırı Cemal Paşa’nın evi basılır, giyinmesine bile fırsat verilmeden öldürülür. Yollar tutulur; İstanbul’daki bütün resmî yerler işgal edilir. Şehrin önemli yerlerine top ve makineli tüfekli birlikler yerleştirilir. İstanbul’da sıkıyönetim ilan edilir.
Mustafa Kemal, İstanbul’un fiilî işgali üzerine millete şöyle seslenir: “… Bugün, İstanbul’u zorla işgal etmek suretiyle Osmanlı Devleti’nin yedi yüz senelik hayat ve hâkimiyetine son verildi. Yani bugün Türk milleti, medenî kabiliyetinin, hayat ve istiklal hakkının ve bütün istikbalinin müdafaasına davet edildi.”
Amiral Robeck, 26 Mart 1920’de Dışişleri Bakanı Lord Curzon’a şu bilgileri göndermektedir:
“Kürdistan, Türkiye’den ayrılıp tamamen özerk olmalıdır. Ermenilerle Kürtlerin çıkarlarını bağdaştırmalıyız. İstanbul’daki Kürt Kulübü Başkanı Seyit Abdulkadir ile Paris’teki Kürt Delegesi Şerif Paşa emrimizdedir.”
Kürt Mehmed Şerif Paşa, Osmanlı geleneği içinde yetişmiş bir diplomattır. 1919 Paris Barış Konferansı’nda bağımsız bir Kürt devleti kurulması yönünde çalışmalar yapması için Kürdistan Teali Cemiyeti tarafından Kürt temsilcisi olarak görevlendirilmiştir.
23 Nisan 1920’de İstanbul’un işgalinde baskından kurtulan son Osmanlı Meclisi’nin milletvekilleri ve de yeni seçilenlerle, Mustafa Kemal Paşa önderliğinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) açılır. Egemenlik, padişahtan alınarak kayıtsız şartsız millete devredilir. (Cumhuriyetin fiilen kurulduğu andır.) Dualarla açılan TBMM’nin ilk Meclis Başkanlığına Mustafa Kemal seçilir. Burada oluşturulan meclis ve hükûmet, Türkiye’nin yönetimini ele alır. Osmanlı Devleti’nin yetkileri ise sadece İstanbul ve civarıyla sınırlı kalacaktır.
Ankara’da Meclis coşkusu yaşanırken İstanbul’da Damat Ferit, Mustafa Kemal ve beraberindekiler hakkında idam fermanları çıkartır. Vahdettin hiç bekletmeden kararı imzalar; idam cezası ile de yetinmeyip Mustafa Kemal’in rütbesini yarbaylığa indirir. İhanetin son perdesi, saltanat uğruna acımasızca sergilenmektedir.
Ankara’da bunlar olurken işgalci devletler de boş durmamaktadır. Önce Londra’da “Kürdistan” gündemli bir toplantı yapılır. (26 Şubat 1920) Burada Osmanlı’dan koparılacak bir “Kürdistan” formülü üzerinde genel bir anlaşmaya varsalar da sınırların nereden geçeceği ve bölgedeki madenlerin, özellikle petrol kaynaklarının hangi devletin kontrolünde olacağı konusunda bir anlaşmaya varamazlar.
Londra’dan bir sonuç alamayınca bu kez İtalya’nın San Remo kentinde toplanılır ve bölgede bir “özerk Kürt devleti” kurma kararı alınarak 5 sayılı toplantı eki ile dünyaya ilan edilir. (San Remo Antlaşması 18-26 Nisan 1920) Bu kararla Kürdistan sınırı, “Fırat’ın doğusunda, Ermenistan’ın güney sınırlarının güneyinde, Suriye ve Irak-Mezopotamya kuzey sınırlarının kuzeyinde çoğunlukla Kürtlerin bulunduğu bölgeler” olarak belirlenir. Yani bugünkü Irak, İran, Suriye ve Türkiye topraklarında bulunan bölgeler. Bu karar, Kürdistan Teali Cemiyeti’nin Ocak 1919’da İngiltere’ye sunduğu talepler ile de örtüşmektedir. Anlaşmanın uygulanması için İngiltere, Fransa ve İtalya hükûmetlerinin oluşturacakları bir de ortak komisyon görevlendirilir.
Devam edecek…
Tülay Hergünlü